Co oznacza słowo „Лeм” i skąd wzięła się nazwa Łemkowie?

Jednym z najbardziej charakterystycznych słów w mowie łemkowskiej jest wyraz „Лeм” (czyt. łem). W języku Łemków oznacza ono „tylko”, „jedynie”. Słowo to, chociaż proste, nabrało wyjątkowego znaczenia w historii i kulturze tej społeczności, ponieważ stało się podstawą nazwy całej grupy etnicznej.

„Лeм” – słowo codzienności

Łemkowie w dawnych czasach w swoich rozmowach bardzo często używali wyrazu „łem”. Można powiedzieć, że było ono jednym z ich ulubionych i najczęściej powtarzanych słów. Zdania w mowie łemkowskiej nierzadko zaczynały się lub kończyły tym właśnie wyrazem, co wyróżniało sposób mówienia na tle sąsiednich grup etnicznych.

Skąd nazwa Łemkowie?

To właśnie owo charakterystyczne nadużywanie słowa „łem” sprawiło, że sąsiedzi zaczęli nazywać tę grupę „Łemkami”, czyli tymi, którzy nieustannie mówią „łem”. Sama nazwa ma więc swoje źródło w językowej specyfice i została nadana z zewnątrz, jako określenie odróżniające Łemków od innych Rusinów.

Dawne nazwy – Rusini i Rusnacy

Warto pamiętać, że nazwa „Łemkowie” pojawiła się stosunkowo późno. Wcześniej ludność ta określała siebie i była określana przez innych jako Rusini albo Rusnacy. Terminy te podkreślały przynależność do szerokiej wspólnoty ruskiej, obejmującej mieszkańców różnych części Karpat i terenów dawnej Rusi.

Tożsamość Łemków

Nazwa „Łemkowie” ugruntowała się z czasem i stała się własnym etnonimem, czyli samookreśleniem. Dziś jest symbolem tożsamości grupy góralskich Rusinów, którzy od wieków zamieszkiwali Beskid Niski, część Beskidu Sądeckiego i Bieszczady. Należy podkreślić, że Łemkowie nie są i nigdy nie byli Ukraińcami – mają własną, odrębną historię, kulturę, język i poczucie tożsamości.